Tekst: Michaela Muchová
Mosty u Jablunkova – Svrčinovec – Čierne – Skalité
W poprzednim numerze „Finidraku” przedstawiono wam historyczne umocnienia Velká šance w Mostach koło Jablunkowa. Mam nadzieję, że wzbudziły one wasze zainteresowanie. Dlatego też, w sposób nieco nietypowy, chciałabym swobodnie nawiązać do poprzedniego artykułu i zaprosić was na kolejną wędrówkę po przyrodzie i historii tych miejsc.
Trasa ta to nie tylko wycieczka turystyczna, ale także podróż w czasie – od okresu ciągłego zagrożenia, przez stopniowe uspokojenie sytuacji na granicy, aż po dzisiejszą otwartą przestrzeń, gdzie historia, przyroda i współczesne życie naturalnie się przenikają. Trasa jest odpowiednia dla rowerzystów, pieszych oraz turystów rekreacyjnych, którzy chcą poznać krajobraz regionu Jablunkovska i Kysuc w inny sposób niż tylko z asfaltowych dróg.
Dejovka – spokojna część linii obronnej
Z Velkiej Szansy należy podążać zielonym szlakiem do osady zwanej Dejovka. Tutaj fortyfikacje dyskretnie wtapiają się w teren, pozwalając zabłysnąć ciszy beskydzkich lasów. Rzeźba terenu wciąż przypomina ukształtowane przez człowieka elementy obronne.
Staré šance – Svrčinovec
Kolejnym ważnym punktem na trasie są Staré šance w Svrčinovcu, które wraz z Velką šancą stanowiły podstawę obrony przełęczy. W ich pobliżu znajduje się Kříž oraz miejsce zwane Knihodúdka, związane z lokalnymi legendami i tradycją ludową. Ten odcinek trasy zachęca do zwolnienia tempa i wsłuchania się w ducha tego miejsca.
Svrčinovec – centrum
W centrum Svrčinovca znajduje się miejsce idealne na odpoczynek. Znajdziecie tu sklepy i punkty gastronomiczne. Stąd trasa prowadzi dalej do miejscowości Čierne, do huśtawki na Valoch, popularnego punktu widokowego. Oferuje ona piękne widoki na okoliczne wzgórza i stanowi przyjemne urozmaicenie trasy.
Most – Valy
Most stanowi część 12-kilometrowego odcinka autostrady D3 prowadzącej do Polski. Dzięki wysokości 84 metrów jest to najwyższy most na Słowacji. Most ten stanowi ponadto europejską rzadkość dzięki zainstalowanej osłonie przeciwwiatrowej złożonej z ośmiu paneli ustawionych pod kątem 45°, co zapewnia widok z mostu na wszystkie trzy sąsiednie państwa. Podobne osłony przed wiatrem znajdują się jedynie na mostach w Chorwacji i Francji. Ze względów bezpieczeństwa ruchu na moście zainstalowano również czujniki prędkości wiatru; przy silnym wietrze ruch jest spowalniany lub dostosowuje się tryb ruchu dla samochodów ciężarowych.
Malé šance – Čierne
Malé šance znajdują się na terenie gminy Čierne, na wzgórzu zwanym Valy, na wysokości około 570–606 m n.p.m. Są one mniejsze od swoich północnych odpowiedników, ale odegrały kluczową rolę w zamknięciu całego systemu obronnego. Kompleks ten został prawdopodobnie zbudowany w 1644 r. i rozbudowany w 1664 r. Małe fortyfikacje składały się z rombowych redut oraz jednej reduty gwiaździstej. Poszczególne elementy fortyfikacji były połączone wałem ziemnym, fosą i redanami. Jest to element obronny w kształcie litery „V”.
Skalité – „Prawdziwa miłość trwa wiecznie“
Zakończeniem trasy jest Skalité i symboliczne miejsce „Prawdziwa miłość trwa wiecznie”. Ta pomysłowa nazwa oraz atmosfera tego miejsca stanowią wyraźny kontrast w stosunku do wojskowej historii całej trasy. Skalité oferuje dobre zaplecze turystyczne, dostępne również od strony polskiej.
W drogę powrotną do domu można wybrać trasę przez Trojmezí i Hrčavę lub po stronie polskiej przez Jaworzynkę
